Fluïde leeftijden

Iemand met autisme kan zich op één moment in verschillende ontwikkelingsfasen bevinden. Je zou kunnen zeggen dat hij of zij een regenboog aan leeftijden heeft, waarbij een verschil kan bestaan tussen bijvoorbeeld sociaal leervermogen, begrip en de ontwikkeling van motorische bewegingen.

Deze regenboog aan leeftijden is niet iets wat alleen bij kinderen met autisme voorkomt. Ook bij volwassenen met autisme is deze regenboog aan leeftijden aanwezig. Het kan echter wel lastiger zijn om de verschillende leeftijden bij volwassenen te herkennen. Door hun grotere levenservaring hebben zij zich leren aanpassen in verschillende situaties; het copingsgedrag.

 In onverwachte situaties en bij onverwacht gedrag zijn de verschillende ontwikkelingsfasen ook bij volwassenen nog te ontdekken. Onverwacht gedrag blijkt vaak gedrag te zijn dat we heel normaal vinden bij mensen van een andere leeftijd.

Een regenboog aan leeftijden

Voorbeeld

Iemand met autisme kan bijvoorbeeld het volgende spectrum aan leeftijden vertonen:

  • Daadwerkelijke, biologische leeftijd: 8 jaar
  • Speelt als een kind van 3
  • Communiceert als een kind van 5
  • Beweegt zich als een kind van 6
  • Kan lezen en rekenen als een kind van 12
  • Heeft een interesse in natuurkunde, waardoor het de kennis heeft van een 16-jarige

Rekeninghouden met de regenboog aan leeftijden

Om iemand met autisme goed te kunnen helpen is het belangrijk om inzicht te hebben in de verschillende ontwikkelingsfasen. De volgende stappen helpen je daarbij:

  • Zie je gedrag dat je meer vindt passen bij een andere leeftijd? Noteer dan voor jezelf welk gedrag je bij welke vindt passen.
  • Bedenk hoe je iemand zou begeleiden die deze leeftijd heeft.
  • Vertaal die begeleiding vervolgens naar de daadwerkelijke leeftijd van de persoon met autisme. Spreek iemand van 11 daarom niet aan als een 2-jarige, als hij of zij het gedrag van een 2-jarige vertoont.

Om overvraging te voorkomen is het belangrijk om rekening te houden met de verschillende leeftfijden.

Meer weten?

Wil je meer weten over fluïde leeftijden? Zoek dan eens informatie op de grondlegger van dit idee – Uta Frith – en een psycholoog die dit idee verdere bekendheid heeft gegeven – Martine Delfos.