De brug

We willen allemaal dat we zo goed mogelijk meekomen in de samenleving. Of je nu autisme hebt en ‘gewoon’ mee wilt kunnen komen. Of een ouder of vriend van iemand met autisme bent die wil dat degene die hij lief heeft alles kan bereiken wat hij of zij wil in de wereld.

In een poging de persoon met autisme zo goed mogelijk deel te laten nemen worden ze steeds verder gepusht. De boodschap wordt dan: misschien dat je beter mee kunt komen als je harder je best doet.

En dat wil ik even recht zetten aan de hand van een verhaaltje.

Een brug

Hier zie je een brug.

Aan de ene kant van de brug staat Sophie. Aan de andere kant van de brug staan haar familie en vrienden.

De familieleden en vrienden van Sophie houden van haar, maar vinden ook dat ze af en toe vreemd reageert. Zo weet ze vaak niet hoe ze contact moet maken met anderen, kijkt ze iemand niet aan en schommelt ze vaak heen en weer op een stoel. Sophie is een stil meisje. En je ziet dat ze de beste bedoelingen heeft, maar ze weet gewoon niet hoe ze contact moet maken. Als ze al iets zegt is de kans groot dat het een heel directe opmerking is. Mensen denken dan vaak dat Sophie bot is, maar dat is helemaal niet haar bedoeling. Ze zegt de dingen alleen zoals ze zijn zonder het te verbloemen en dat is men niet gewend.

Daarom zeggen de familieleden en vrienden: Doe iets meer je best. Je kan het wel! Je kan net zo worden als wij.

Stap 1

Sophie wil er graag bij horen. Op school wordt ze opgegeven voor een sociale vaardigheidstraining. Daar leert ze welke gezichtsuitdrukkingen bij welke emoties passen. Ook leert ze dat ze soms best ‘Nee’ mag zeggen als ze het ergens niet mee eens is.

Ze begrijpt nu iets meer van de sociale wereld. Ze doet een stapje vooruit op de brug.

Stap 2

Sophie krijgt begeleiding. Haar begeleider leert haar enkele foefjes waarmee ze makkelijker op iemand anders kan reageren en zich daarbij beleefd kan uiten. Daarbij zijn het ook manieren om een gesprek op gang te houden.

Ze leert onder andere de volgende hulpzinnen:

  • Waarom denk je dat…
  • Ik ben het niet met je eens, omdat…
  • Zelf dat ik aan….
  • Dan kan ik niet, maar misschien kunnen we….

Ze heeft weer iets geleerd waarmee ze aan de verwachtingen van haar vrienden en familie kan voldoen. Weer een stapje vooruit op de brug.

Stap 3

Sophie vind het moeilijk om mensen aan te kijken. Daar krijgt ze veel commentaar op. Mensen vinden dat ze daardoor ongeïnteresseerd overkomt. Dat wil Sophie niet, daarom oefent ze met mensen aankijken. Dat blijft moeilijk, en lukt nog niet altijd, maar dan kijkt ze naar een plekje tussen de twee ogen van haar gesprekspartner. De meeste mensen hebben dan niet door dat ze hen niet aankijkt.

Ze zet weer een stap op de brug.

Stap 4

Ondertussen heeft Sophie al best wat ervaring opgedaan met verschillende sociale situaties. Hierdoor weet ze een beetje hoe ze in verschillende situaties moet reageren. Ook leest ze veel boeken waaruit ze deze informatie haalt. Nu begrijpt ze dat mensen verdrietig zijn als er iemand overlijdt en blij als er iemand jarig is, bezorgd als iemand ziek is en bedroefd als er iets kapot gaat.

Weer een mijlpaal bereikt. Nog een stapje dichter bij het gewenste gedrag.

Stap 5?

Sophie staat al halverwege de brug. En haar vrienden en familieleden moedigen haar nog steeds aan: Je kan het! Nog een stapje!

Maar Sophie weet niet wat ze nu nog kan veranderen. Ze kijkt naar haar vrienden en familie en weet niet hoe ze hen kan bereiken.

Wat nu?

Maar waarom moet Sophie dit alleen doen? Ze heeft al zoveel stapjes in jouw richting gezet. Waarom zet jij geen stapje in haar richting? Help haar maar. Hoe?

  • Als er veel mensen zijn, blijf dan bij haar, zodat ze altijd iemand heeft die ze kent en waar ze mee kan praten.
  • Vertel haar waarom je verdrietig of blij bent.
  • Vertel haar wat ze kan doen om jou te helpen. “Zou jij even thee willen zetten, Sophie?”
  • Bereid haar voor op wat er gaat komen: “De dokter wil zo waarschijnlijk even met een apparaatje in je oor kijken.”
  • En wat vaak vergeten wordt, maar wat ook belangrijk is: Geniet van elkaar. De rake opmerkingen van Sophie kunnen erg grappig zijn als je ze niet als beledigend opvat.

Probeer je in elkaar in te leven. De brug kan vanaf twee zijden bewandeld worden.