Schakelaars

Een van de vaak gehoorde reacties als je vertelt waar je als persoon met autisme zoals last van hebt is: “Oh, maar dat heb ik ook“. Eventueel aangevuld met: “Dan heb je toch niet direct autisme?“.

Maar zo simpel is het niet. Om de diagnose autisme te krijgen moet je aan een aantal voorwaarden voldoen. Daarbij komt dat je als niet-autist (neuro-typische persoon) wel kenmerken van autisme kan ervaren, maar hier waarschnijlijk niet 24 uur per dag, 7 dagen per week last van hebt.

Voor de diagnose autisme moet je aan de volgende twee criteria voldoen (Zie ook de informatie op de website van de Nederlandse Vereniging voor Autisme.):

  • Je ervaart beperkingen in de sociale communicatie of interactie.
  • En je vertoont repetitief gedrag en specifieke interesses.

Wat deze beperkingen en gedragingen zijn verschilt per persoon. Ik stel het me altijd voor als een flinke rij met schakelaars. Verdeeld in twee categorie├źn, een rij voor elk van de genoemde criteria.

Per kenmerk geef je aan of je er wel of geen last mee hebt, en of je er dan veel of weinig last van hebt.

  • Je vindt het moeilijk om op mensen af te stappen? Check.
  • Je neemt andermans woorden vaak letterlijk? Check.
  • Je hebt problemen met aanrakingen? Check.
  • Je slaat dicht bij onverwachte situaties? Niet direct.

Zo ontstaat er voor iedereen een apart rijtje met kenmerken die de al-dan-niet autistische aard van een persoon weergeven. Deze is voor geen persoon hetzelfde. Ieder persoon met autisme zal daarom zijn eigen gebruiksaanwijzing en gedragingen hebben.

Maar ik vind het ook moeilijk om op onbekenden af te stappen

Dan hebben we iets gemeen. Ik denk ook dat jij je soms prima kan inleven in mijn situatie. Maar net zoals ik niet in jouw schoenen sta, sta jij niet in de mijne. Ik weet niet alles over jou.

Wat ik je daarnaast wil meegeven is dat autisme 24/7 aanwezig is. Geuren, kleuren, smaken, aanrakingen. De bus is te laat. Haal ik de overstap nog? Waarom kijkt hij mij aan? Het is koud. Ik had me dikker moeten kleden. Zij heeft teveel van haar luchtje opgedaan. Smak niet zo! Argh! En voor je het weet loopt je emmertje dan over.       

Er zit geen stop op autisme. Ik kan nooit helemaal tot rust komen van de wereld. Daarom is tijd waarin ik alleen ben in een rustige ruimte ook erg belangrijk voor mij om mijn emmertje weer te legen. Ik hoop dat de informatie op deze website je helpt mij te begrijpen.